Ứng phó biến đổi khí hậu bằng công nghệ cao| VTV4 – Transcript

00:26bão lũ lụt Hạn hán, xâm nhập mặn, biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, công tác dự báo sớm, chính xác trở thành ưu tiên hàng đầu.

00:41Tại Việt Nam, AI được kỳ vọng trở thành công cụ giúp xử lý dữ liệu nhanh hơn, cảnh báo sớm, giảm rủi ro về người và của. AI cũng có thể tham gia vào công tác quản lý tại đô thị, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, bảo vệ môi trường.

01:00Ngành khí tượng thủy văn là một lĩnh vực khoa học lâu đời, nơi các nhà khoa học sử dụng các mô hình toán học để mô phỏng hiện tượng thời tiết và đưa ra dự báo với công nghệ trí tuệ nhân tạo AI. Thay vì mô phỏng các hiện tượng vật lý như mô hình truyền thống, máy học sẽ phân tích dữ liệu tổng hợp trong quá khứ, nhận diện quy luật thời tiết và đưa ra dự báo nhanh hơn, chính xác hơn.

01:26Dự báo thời tiết được chính xác hơn, dự báo được thiên tai sớm hơn là những nhiệm vụ quan trọng của ngành kê tộ thị văn. Tại trung tâm kê động thủ văn quốc gia, hiện nay thì những dự báo viên cũng đã bắt đầu thử nghiệm hay là ứng dụng được trí tuệ nhân tạo AI. Với những cái hệ thống quan chắc tự động hay là hệ thống tự động phân tích được dữ liệu về thời tiết thì được kỳ vọng sẽ mang đến hiệu quả chính xác hơn cho những cái hoạt động dự báo như mưa, lũ lụt, lũ quét hay hạn hán.

01:53nhận diện này, cảnh báo dông sét mực tự động này hay là sử dụng cái thị giác máy tính để đo mực nước tự động. Thế còn trong cái dự báo cảnh báo thì AI cũng đã được nghiên cứu để đánh giá cái khả năng nhận dạng ờ hình thế thời tiết nguy hiểm như là mưa lớn, như là bão.

02:12Để có thể dự báo được thời tiết, đưa ra kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu, dù là phương pháp cũ hay phương pháp mới đều cần một hệ thống tổng hợp dữ liệu quan chắc chính xác. Chi tiết nhất đây là lúc công nghệ Big Data có thể phát huy sức mạnh. Big Data giúp thu thập xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ từ vệ tinh, trạm quan chắc và các mô hình khí hậu. Trung tâm thông tin và dữ liệu khí tượng thủy văn nơi trực tiếp tham gia tổng hợp phân loại các dạng dữ liệu quan chắc từ khắp

02:39cả nước đã tiến hành nghiên cứu ứng dụng big data trong hoạt động của đơn vị. Trung tâm thông tin và dữ liệu kỹ thuata, đưa dữ liệu vào lưu trữ này, phân tích dữ liệu và cũng như khai thác chia sẻ dữ liệu cho các cái đơn vị sử dụng. cán bộ chuyên môn ở trong nhóm cần phải am hiểu rất nhiều lĩnh vực ở trong đó như là am hiểu về cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin như là các cái hạ hạ tầng

03:05mạng này, hạ tầng máy chủ server này. Hiện nay hạ tầng tính toán dữ liệu tại các viện nghiên cứu vẫn đang trong quá trình nâng cấp để đáp ứng nhu cầu xử lý dữ liệu lớn từ vệ tinh trạm quan chắc. Việc chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị vẫn cần được cải thiện.

03:25À vâng có thể thấy là mình đang ở trong cái phòng máy của viện thì anh giới thiệu một chút là cái hệ thống này nó có cái tác dụng và hiệu quả như thế nào không? Máy chủ hiệu năng cao chuyên xử lý các cái mô hình dự báo, mô hình khí tượng của viện. Và để giới thiệu một cái nghiệp vụ mà phòng đang thực hiện nay thì đây là cái hệ thống mà dự báo cái bản đồ nguy cơ ngập cho cái kịch bản biến đổi khí hậu đang được thực hiện so với các cái năm trước. Thì ở đây thì chúng ta sẽ chỉ sử dụng cái dữ liệu mô

03:51hình số độ cao để tính bản đồ nguy cơ cập. Thì hiện nay thì nhờ có cái các cái ứng dụng và mô hình AI thì viện đã tích hợp thêm đánh giá nguy cập cho nhiều yếu tố. Ví dụ như là các cái yếu tố về thảm phủ, những các cái yếu tố về thổ nhưỡng, các cái khoảng cách tới sông, về độ dốc, hướng dốc cũng như là các cái yếu tố cực trị như là nước dâng do bão. So với trước đây khi mà không có AI thì anh thấy nó có cái tính ưu việt hơn ở mức liên hệ. Vâng. So với trước đây mà chưa có AI thì việc mà xử lý tổ hợp tất cả

04:17các cái yếu tố này là một việc mà hết sức là khó khăn và nên là cũng chưa được thử thiệp thành công ở trong các cái kịch bản trước. Tuy nhiên hiện nay với các cái hệ thống máy cũng như là các cái hệ thống AI tiên tiến thì cái phương pháp này nó hiện nay nó đã được thử nghiệm một cách thành công, khả năng sẽ được công bố trong một thời gian tới. Để chạy được AI thì chúng ta phải hiểu là chúng ta phải có cái hạ tầng rất là tốt.

04:40À hạ tầng để chúng tôi lưu giữ đầy đủ được dữ liệu, hạ tầng để là cái hệ thống máy để chúng ta có thể xử lý bằng công nghệ AI. Với cái nghị quyết năm B thì nhà nước sẽ có những cái chính sách đầu tư để làm sao mà cái hạ tầng của các cái đơn vị nghiên cứu ví dụ như viện của chúng tôi là được nâng lên và để đáp ứng được cái yêu cầu sử dụng những cái công nghệ mới.

05:07Về đào tạo, hiện nay các trường đại học có ngành khí tượng thủy văn đã bắt đầu đưa công nghệ dữ liệu lớn AI vào chương trình dạy bậc sau đại học. Còn với đối tượng sinh viên, mô hình đào tạo theo hướng thực hành nhiều hơn sẽ giúp các em có cơ hội tiếp xúc với công nghệ thực tế.

05:25Minh Quân là sinh viên năm thứ tư ngành khí tượng thủy văn được khuyến khích trực tiếp tham gia vào đề tài nghiên cứu cấp nhà nước về xây dựng phương pháp công nghệ dự báo dòng chảy. Khi mà mình tham gia thực tế, dữ liệu của cái môn Thủy Văn này nó có cái đặc thù là nó không được đo đặc liên tục do chi phí đo rất là tốn kém. đầu vào khi mà mình thu thập được từ các tụng cộc khí tượng thủy văn nó sẽ không được chính xác lắm nó sẽ có nhiễu và khi đó thì mình sẽ phải áp dụng AI để xử lý

05:51những cái dữ liệu này để có thể giúp dữ rượu sạch và khử nhiễu đi để làm đầu vào trong mô hình máy học. Một trong những thách thức lớn trong đào tạo nhân lực ngành khí tượng thủy văn hiện nay là khoảng cách giữa chuyên môn môi trường và công nghệ. Những lập trình viên thường không có nền tảng về toán học, ứng dụng, vật lý, khí quyển hay thủy văn. Ngược lại, sinh viên ngành khí tượng thủy văn chủ yếu được đào tạo dựa trên kiến thức toán, lý, thống kê nhưng lại chưa được trang bị đầy đủ về lập

06:17trình, xử lý dữ liệu lớn hay ứng dụng AI. Theo đuổi các cái môn học mà phục vụ cho AI, ví dụ như là xác suất thống kê, ví dụ như là giải tích, ví dụ như là logic thì những cái đấy thực sự là vẫn còn hơi khó một chút so với cái kiến thức nền mà các bạn đã có. À tuy nhiên thì tôi nghĩ là với cái à sự nhiệt tâm nhiệt huyết

06:44của các bạn mà mong muốn học tập thì cũng sẽ có thể theo đuổi được một cách thuận lợi hơn. Cái khó khăn tôi nghĩ là cũng thách thức nhưng mà cũng chính là cơ hội các người học cũng như người dạy cùng phải thay đổi, cùng phải thích ứng để nhanh nhất để đưa công nghệ tiến tiến vào cái à các cái hoạt động trong cái lĩnh vực nghề nghiệp của chúng tôi. Cá nhân em thì em khá là hứng thú vào việc sử dụng công cụ AI để có thể phát triển

07:11ra các mô hình dự báo, nâng cao cái hiệu quả chính xác của nó để cung cấp được cái độ hiệu quả cao và ứng dụng và tính thực tế như về các yếu tố đặc trưng của Hải Dương như là dòng chảy, thủy chiều, nhiệt độ bề mặt biển hay là sóng biển.

07:27Hợp tác đào tạo quốc tế và chuyển giao công nghệ là những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam ứng phó tốt hơn với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, đội ngũ trí thức kiều bào ở nước ngoài có thể đóng góp đáng kể trong cả hai lĩnh vực này. Chúng tôi chuyên về dùng cái kỹ thuật chi tiết nhân tạo để dự báo biến đổi khí hậu một cái độ chi phân giải cao, độ chi tiết cao. Cái này thì có thể giúp đ chuyển gia những cái công nghệ mà chúng tôi phát triển ở bên Nhật để để

07:55cho các viện nghiên cứu và các trường đại học ở Việt Nam. Ngoài ra một cái xu hướng thứ hai đó là trí tuệ nhân tạo có thể thể có làm đóng vai trò trung tâm để xây dựng một cái trái đất ảo để có thể mô phỏng ví dụ như các dòng chảy nước mưa trong thành phố này ví dụ như là tác động của lũ lụt lên hạ tầng này hoặc là sự phát tán ô nhiễm của không khí theo gió mùa này.

08:17Sau hơn 5 năm triển khai thành công AI tại Australia, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Nghĩa và cộng sự đã quyết định đưa ra sáng chế AI box về Việt Nam, mở ra hướng phát triển mới cho quản lý đô thị xanh, tòa nhà xanh.

08:31Thứ nhất là cái khả năng tiết kiệm năng lượng nhờ xử lý tại biên. Thì chúng ta biết là khi mà xử lý tại biên thì chúng ta không cần truyền toàn bộ video lên cloud. Nghĩa là ví dụ như là một cái camera AI dùng AI box thì có thể gửi cái tín hiệu cảnh báo lên à khi mà phát hiện sự kiện thay vì là chúng ta phải stream liên tục và khi mà stream liên tục thì nó sẽ tiết kiệm đáng kể à cái năng lượng

08:56à điện và mạng internet. NSA BX có thể tích hợp vào các hệ thống tòa nhà, hệ thống điều khiển nhất là nó sẽ giúp cho việc là giám sát tòa nhà xanh hoặc là smart building. Thì những cái thiết bị à có hoạt động lãng phí ví dụ như là đèn này, điều bật điều hòa không có người.

09:16Tích hợp camera AI chỉ là một trong nhiều ứng dụng của AI trong quản lý, giám sát đô thị thông minh, tòa nhà thông minh. Trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp, các đối tác quốc tế ngày càng coi trọng các nhà xưởng có chứng chỉ xanh, ứng dụng công nghệ quản lý, tiết kiệm năng lượng. Đơn vị này đang phát triển thêm hai dự án nhà xưởng xanh tại Yên Phong, Bắc Ninh và Hưng Yên. Cả hai dự án đều được xây dựng để đạt được tiêu chuẩn xanh quốc tế, nghiên cứu ứng dụng AI trong quản lý vận hành và sản xuất, trở

09:44thành động lực chính giúp đơn vị tự tin cạnh tranh trên thị trường. They're trying to see how we can utilize AI um through monitoring even from temperature control to uh energy consumption to water consumption to also water filtration even as well. Uh and how AI utilizing the raw data that we pick up how that can actually suggest or bring to light uh good initiatives in

10:11order to make our asset more efficient. I believe developers will start and will need to consider this AI implementation. Uh and the reason I believe that is because it's working in other markets and you can see that as you mentioned about the rents uh prices being a certain level in Vietnam. I believe that the rents will increase uh along with the AI implementation because the properties will become more high tech and then you will have more foreign FDI

10:38looking to come in. It will attract a lot more investment. Thưa quý vị và các bạn, tôi đang có mặt tại tỉnh Quảng Ninh. Quảng Ninh thì là một trong những địa phương ven biển chịu tác động rõ rệt nhất của biến đổi ký hậu. Trong năm qua, tỉnh Quảng Ninh cũng đã có nghiên cứu bước đầu tiên tới đưa vào AI, trí tuệ nhân tạo hay các công nghệ tiên tiến khác vào các hoạt động kinh tế xã hội, có thể kể đến như là phát triển, năng lượng tái tạo, nuôi trồng thủy hải sản thông minh hay đặc

11:04biệt là các hoạt động quan chắc, khí tượng thủy văn, dự báo bão. Tháng 9 năm 2024, cơn bão số 3 Yagi ảnh hưởng nặng nề đến tỉnh Quảng Ninh.

11:17Nhưng chỉ sau một tuần sau bão, đơn vị nuôi biển này đã kéo hoàn toàn được hệ thống lồng bè phao bị trôi dạt trên biển về vị trí ban đầu. Nhờ những thiết bị định vị tự động, dự kiến mô hình gắn định vị tích hợp AI quản lý như thế này sẽ sớm được nhân rộng.

11:34Sau khi mà ờ tỉnh Quảng Ninh gọi phục hồi lại được mạng truyền thông rồi thì chúng tôi cũng nhờ cái công nghệ định vị ở trên các lồng, trên các hệ thống nâng nổi thì phát sóng về phát về vệ tinh về tập đoàn thì chúng tôi đã tìm ngay được cái hệ thống đó. Trong tổng cộng là 12 tiếng 12 giờ là chúng tôi tìm được hệ thống.