Giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu tại đô thị ven biển | Thích ứng biến đổi khí hậu – Transcript

00:01Theo báo cáo khí hậu toàn cầu năm 2021 của tổ chức khí tượng thế giới WMO công bố năm 2022, bốn chỉ số cơ bản của biến đổi khí hậu toàn cầu bao gồm mật độ khí nhà kính GSG trong bầu khí quyển, nhiệt độ bình quân toàn cầu, nước biển dâng, nhiệt độ nước biển và axit hóa đại dương đã thiết lập mức cao kỷ lục mới trong năm 2021.

00:22Qua đó cho thấy rằng tác động của biến đổi khí hậu đang ngày càng trở nên nặng nề. Với khu vực đô thị ven biển, điều kiện thời tiết vốn đã khắc nghiệt thì nay sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề phát sinh từ biến đổi khí hậu hơn.

00:41Thách thức đó đặt ra cho khu vực đô thị ven biển bài toán về giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu bền vững hơn. Tòa nhà ban quản lý dịch vụ công ích thành phố Đồng Hới được xây dựng từ năm 2011.

00:55Dù thời gian vận hành chưa lâu, nhưng cái nắng, cái gió và những trận mưa bão với muối biển đã bào mòn đi hình dáng của nó. Đã qua nhiều lần tu sửa, thế nhưng những vết nứt, bong tróc sơn vẫn xuất hiện ở nhiều nơi.

01:09Bên cạnh đó, do mặt chính tòa nhà là hướng Nam nên cây cối không thể mọc được dưới ánh nắng thiêu đốt mỗi ngày. Biến đổi khí hậu thì làm cho ngồi trong cái ngôi nhà nó rất là nóng. Nên khi mà để mà đưa ra cái trăn trở, tôi cũng rất là trăn trở về cái phương án để thiết kế như thế nào, giải pháp để làm làm thích ứng với biến đổi khí hậu.

01:31Giảm thiểu cái ánh nắng trực tiếp chiếu vào các cái khung cửa sổ và vách tường. Được sự đồng ý của các sở, ban, ngành, nhất là sở tài nguyên môi trường. Và họ cũng chuyển cho cùng phối hợp với lại tổ chức hợp tác GIZ đã lên cái phương án để thiết kế cái phủ cái mảng xanh tòa nhà ba tầng này. Như vậy nói rằng là tòa nhà này thì phải nói được thiết kế và lên phương án mảng xanh là đầu tiên ở thành phố Đồng Hới. Phải nói rằng là khi mà mảng xanh

01:57mà như hiện nay đã lên phố rồi thì vào phía trong các cái phòng làm việc rất là mát, thích ứng với biến đổi khí hậu rất là tốt. Giải pháp mô hình vườn tường đứng phủ cây xanh lên toàn bộ các mặt phải chịu ánh nắng là một trong ba biện pháp trong khuôn khổ chương trình dự án hỗ trợ Việt Nam thực hiện thỏa thuận Paris, gọi tắt là VN GIZ được tổ chức hợp tác phát triển Đức GIZ hỗ trợ thành phố Đồng Hới

02:22triển khai các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu dựa vào hệ sinh thái đô thị. Về biến đổi khí hậu thì thực tế luôn là kể cả chưa biến đổi khí hậu thì trong cái môi trường ở Quảng Bình thì cũng nắng, gió, gió siêu bão rất là nhiều và nắng thì gió lào gây cối trồng dưới đất nó đã khó rồi chứ chưa nói lên lên vườn tường. Đấy thì càng ngày cái việc biến đổi khí hậu nó càng làm cho cái môi trường ở miền Trung nó khốc liệt hơn, khó chịu hơn và cái cái việc mà làm cho

02:47làm thế nào đấy để trồng nhiều cây xanh là là một cái cái cái mong muốn từ phía địa phương. Về tổng thể, giải pháp mảng xanh đứng và vườn trên mái tòa nhà mang lại những hiệu quả như giảm hấp thụ nhiệt do bức xạ mặt trời, giảm khí nhà kính nhờ sử dụng hiệu quả năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước mưa, giảm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, tăng cường đa dạng sinh học và tăng tính thẩm mỹ cho tòa nhà, giảm bức xạ mặt trời, giảm tiếng ồn

03:14đô thị, thêm không gian xanh, giảm ô nhiễm môi trường, nâng cao nhận thức cho nhiều bên về giải pháp thích ứng dựa vào hệ sinh thái đô thị. Để trồng được 22.860 cây xanh trên mảng xanh đứng và 31 cây leo trên mái, đơn vị thi công đã cho xây hệ thống khung thép chịu lực được gắn trên mảng tường đứng nhằm kết nối các module lại thành một bức tường chắc chắn chịu được tác động của gió bão và thời tiết khắc nghiệt tại Đồng Hới.

03:41Sau nhiều lần nghiên cứu về và thử thử nghiệm rất nhiều về công nghệ vườn tường rồi thì đúc kết lại vẫn là cái giải pháp về về về nguồn nước và cân bằng được nước cho cái cây. Thừa quá cây cũng chết mà thiếu cây cũng chết mà cái công nghệ và cái cái cái cấu tạo của cái hệ thống ấy làm thế nào đó nước nó cân bằng.

03:56Khi cân bằng thì là đã đã giải quyết được 80% vấn đề rồi. Đấy. Ngoài ra thì các yếu tố về dinh dưỡng, yếu tố về về về về phân dinh dưỡng này rồi cái nhân con người chăm sóc thì cũng như các cái cái cái việc trồng cây ở dưới đất thôi. Đấy. Thì cái việc mà canh tác trên một cái môi trường diện thẳng đứng nó hoàn toàn khác so với cả việc canh tác ở trên cái diện phẳng.

04:18Biến đổi khí hậu không chỉ gây hiện tượng gia tăng nhiệt độ ở khu vực đô thị mà còn khiến nước biển dâng, cộng hưởng với lượng mưa cũng gia tăng trong vòng nhiều năm khiến hiện tượng ngập úng liên tục diễn ra thường xuyên tại một số điểm trong thành phố.

04:32Về biến đổi khí hậu á thì khi biến đổi khí hậu từ vùng Ngã Ba Bạc Liêu này á mỗi khi có mưa nó bị hay ngập nhiều. Ời, và những trận mưa to thì ngập hết cả cái đường đường 1 băng qua đường 1 này. Hệ thống cái cống rãnh á là nó chưa có đảm bảo về cái quy hoạch nó chưa đồng bộ cho nên nó sẽ dẫn đến là nó bị tắc, nước nó không chảy được.

04:55Do cái ngân sách của địa phương là hạn chế cho nên việc mà để đầu tư về cơ sở hạ tầng là đến nay là chưa đồng bộ cho nên việc này cũng đang rất khó khăn và ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân. Trước thực trạng trên, trong khuôn khổ dự án đã thực hiện những nhóm giải pháp nhằm hạn chế tối đa tình trạng ngập úng đô thị trong thành phố.

05:14Dự án đã áp dụng ba nhóm giải pháp chính bao gồm sử dụng hệ thống thu gom, lưu giữ nước mưa để giảm thiểu rủi ro ngập úng thông qua các bể chứa ngầm. Tăng cường khả năng thoát nước tại chỗ với cấu trúc bề mặt vỉa hè thấm nước và các bề mặt trồng cỏ góp phần bổ sung nước ngầm, phục hồi dòng tuần hoàn nước tự nhiên.

05:31Tăng cường cây xanh, cảnh quan và địa góp phần bổ sung đa dạng sinh học, giảm thiểu hiện tượng đảo nhiệt đô thị. Mục tiêu của dự án hướng tới là giảm ngập úng tại đô thị mỗi khi mưa lớn, cải thiện không gian xanh, đồng thời giúp giảm hiện tượng đảo nhiệt.

05:45Trên thực tế, dù các mô hình thích ứng biến đổi khí hậu được đưa vào áp dụng chưa lâu, thế nhưng phần nào đã chứng tỏ được tính thích ứng hiệu quả với gió bão, nắng nóng cũng như hạn chế tình trạng ngập úng cho thành phố. Thành phố Đồng Hới được chúng tôi triển khai thí điểm ba biện pháp nhằm thích ứng, hướng tới kiểm soát lượng nước khi mưa bão cũng như hạn chế tác động của biến đổi khí hậu.

06:11Chúng tôi kỳ vọng những biện pháp này sẽ được đưa vào kế hoạch thích ứng của nhiều địa phương trên cả nước. Việt Nam có bờ biển dài trên 3200 km với 405 đô thị ven biển. Chính vì vậy, tính hiệu quả từ những mô hình trên đang cho thấy hy vọng trong việc mở rộng giải pháp thích ứng, hỗ trợ hiệu quả cho cuộc sống của người dân khu vực đô thị ven

06:36biển trước tác động ngày càng nặng nề của biến đổi khí hậu. Thưa quý vị, qua phóng sự chúng tôi vừa phân tích thì có thể thấy có rất nhiều tác động mà biến đổi khí hậu gây ra đối với các khu vực đô thị ven biển. Cùng với đó là những giải pháp cần thiết để khắc phục tình trạng đó. Và để hiểu hơn

07:03về vấn đề này thì ngày hôm nay chúng tôi có cuộc trò chuyện với kiến trúc sư Nguyễn Hoàng Phương. Xin được cảm ơn ông đã nhận lời tham dự chương trình ngày hôm nay. Thưa ông, ông có đánh giá như thế nào về tác động của biến đổi khí hậu đối với các khu vực đô thị ven biển hiện nay của Việt Nam ạ?

07:16Việt Nam là một nước ở sát biển trải dài đến hơn 4000 km. Và với câu chuyện của biến đổi khí hậu khi mà băng tan và nước biển dâng cao thì đương nhiên Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng rất là nhiều. Chưa kể những cái tác động bất ngờ như là sóng thần, như là động đất hay là nước biển dâng thuần túy chỉ là do thủy triều thôi thì cũng đã ảnh hưởng đến rất nhiều các đô thị ven biển mà Việt Nam thì lại rất nhiều đô thị ven biển như thế. Tôi đã từng ở thành phố Trà Vinh.

07:43Và khi vào khách sạn bật nước để rửa mặt thì nước đó có vị mặn. Rõ ràng là cái xâm thực của nước mặn, của nước biển vào các con sông và ảnh hưởng đến cái nước sinh hoạt là Việt Nam đang chịu hậu quả rất là nặng.

08:00Có sự khác biệt nào giữa việc thích ứng với biến đổi khí hậu tại các khu vực đô thị ven biển so với các khu vực khác hiện nay theo ông? Nếu các đô thị ven biển bị ảnh hưởng bởi thủy triều, bị nước biển dâng lên, những cơn bão đánh trực tiếp từ biển vào thì ở trong đô thị chúng ta đã gặp phải những vấn đề vấn đề rất là khác. Chúng ta cũng bị ngập nước mỗi lần mưa to vì thoát nước không kịp. Chúng ta cũng gặp vấn đề câu chuyện của

08:27cái hiệu ứng nhà kính mà nó gây cái bẫy nhiệt và làm cho tốn rất là nhiều năng lượng để có thể con người có thể có được một cái giải pháp sống. Và chúng ta có thể nhìn thấy được ngay là từ những cái đầu tháng tư, tháng năm ở biển Đông đã xuất hiện được cơn bão và nó có thể kéo dài đến tận mùa thu.

08:47Và phải đợi đến khi mà gió gió mùa đông bắc nó mới đẩy những cái cơn bão kéo dần xuống phía miền Trung. Thế nhưng ở miền Trung thì lượng đô thị ven biển là cực kỳ nhiều. Và như thế thì Việt Nam chúng ta đang phải đối mặt với câu chuyện là kể cả những cái đô thị ven biển ở miền Trung và cho đến tận Nha Trang, Khánh Hòa đi chăng nữa.

09:06Bất cứ lúc nào cũng có thể phải đón nhận những cái cơn bão. Rồi câu chuyện nước biển dâng là nó nó ở trên một cái diện rất là lớn, hàng nghìn km. Trong khi ở đô thị thì cái câu chuyện của giải quyết đô thị là câu chuyện liên quan đến đến thực ra là đến con người. Chúng ta đã tạo nên một cái hệ thống hạ tầng không kiểm soát được, chúng ta đã xây dựng quá mật độ và chúng ta đã không quan tâm nhiều đến các giải pháp về hạ tầng khi chúng ta

09:33cho phép xây dựng quá nhiều như thế. Ở trong đô thị chúng ta có thể sửa được. Thế nhưng ở các đô thị ven biển thì không, bởi vì tự nhiên con người không thể chiến thắng tự nhiên mà lúc này thì tự nhiên đang đang quá khắc nghiệt. Chúng ta vừa phân tích rất nhiều những khó khăn mà các khu vực đô thị ven biển phải đối mặt để thích ứng với biến đổi khí hậu. Vậy liệu có yếu tố nào được coi là thuận lợi đối với các khu vực đô thị ven biển trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu hay không, thưa ông?

09:56Tôi cho rằng là ừm con người Việt Nam ở những cái khu vực ờ ven biển là những người mà có cái sức chịu đựng khủng khiếp. Ờ trải qua hàng trăm năm, hàng nghìn năm, những cái người mà làm cái nghề biển, nghề cá, nghề làm muối, họ đã vật lộn với một cái khí hậu mà phải nói thật là nó khắc nghiệt vô cùng. Nhưng họ vẫn chiến thắng.

10:18Họ vẫn làm những cái thuyền thúng mà có thể ra khơi được. Họ vẫn tìm được những cái vật liệu mà mà không cần phải quá hiện đại nhưng vẫn cho phép họ thích ứng được với cái cuộc sống đánh bắt cá, bão lũ. Thế giới vẫn vẫn vẫn như thế thôi.