GS Hoàng Chí Bảo kể chuyện về gia cảnh và những người thân yêu của Bác Hồ kính yêu thời niên thiếu. – Transcript

00:14Các bạn thân mến. Hôm nay chúng ta cùng nhau kể tiếp câu chuyện về Bác Hồ thời thơ ấu. Những mối quan hệ trong gia đình, anh chị em ruột thịt của Bác. Rồi là ông bà nội mẹ nội ngoại của Bác Hồ.

00:28Cũng như bố mẹ của Bác mà chúng ta đã từng biết. Để các bạn hiểu thêm. Cái mảnh đất địa linh nhân kiệt vùng quê hương xứ Nghệ. Cũng như cái nôi quê ngoại của Bác Hồ ở Hưng Yên ấy.

00:41Đã từng nuôi dưỡng. Một tâm hồn, một nhân cách như thế nào. Và do giải thích vì sao sau này lớn lên cả cuộc đời Bác dành cho dân cho nước với một tình yêu thiết tha trung thủy đến như vậy.

00:58Các bạn đều biết. Ông ngoại của Bác. Là Hoàng Xuân Đường. Là một nhà nho. Mở lớp dạy học. Rất thương yêu con người.

01:11Và đặc biệt nữa là cụ có một tấm lòng nhân hậu. Khi thấy một cháu bé cứ ngồi trên lưng trâu mà đọc sách, cụ rất là cảm mến. Cháu bé đó là ai?

01:24Cháu bé đó chính là sau này là Nguyễn Sinh Sắc, Nguyễn Sinh Huy thân sinh ra Bác Hồ của chúng ta đấy. Bởi vì Nguyễn Sinh Sắc mồ côi bố mẹ. Từ nhỏ lắm. Phải ở với anh.

01:39Là Nguyễn Sinh. Thuyết. Thế và. Không được học hành. Cho nên là đi chăn trâu cắt cỏ mà ngồi trên lưng vẫn ham đọc sách. Hàng ngày đi qua cái khu vườn đó. Thì ông ngoại Hoàng Xuân Đường, nhà nho Hoàng Xuân Đường. Hỏi ra thì rất là thương cảm và đã nhận về làm con nuôi.

02:00Nuôi nấng cho ăn học. Càng lớn lên thì càng khôi ngô đĩnh ngộ, đĩnh ngộ và nhất là ham học, lại hiếu hạnh. Cho nên cụ rất thương mến và cụ quyết định gả con gái đầu lòng là Hoàng Thị Loan cho.

02:18Câu chuyện cảm động này ở chỗ là từ con nuôi mà trở thành con rể đấy. Nhưng mà đám cưới của bố mẹ bác, giữa ông Nguyễn Sinh Sắc và bà Hoàng Thị Loan đấy, không phải thuận lợi ngay từ lúc đầu đâu.

02:31Vì bà ngoại Nguyễn Thị Két, tức là vợ của nhà Nho Hoàng Xuân Đường đấy, dù rất thương yêu, nhưng mà lại cứ băn khoăn rằng con môn đăng hộ đối hay không. Cho nên phải thuyết phục mãi thì cụ mới đồng ý.

02:46Mà đã đồng ý rồi thì tổ chức lễ thành hôn cho hai người con và lại cho ra ở riêng, làm cho một ngôi nhà ba gian, chúng ta về làng Hoàng Trù, quê ngoại thì đều thấy cả thôi. Và đấy là một một kỷ niệm rất là êm đềm, cảm động. Chính trong cái ngôi nhà ấy những người con của hai ông bà đã ra đời, từ bà Nguyễn Thị Thanh là Bạch Liên, ông Nguyễn Sinh

03:13Khiêm, rồi đến Bác Hồ trong kết quả của tình thương yêu đó. Riêng ông Nguyễn Sinh Sắc đấy là học hành, thi cử rất là lận đận, học tài thi phận. Bà ngoại đã từng nói một câu nổi tiếng ruộng không để ra chữ, nhưng mà chữ thì để ra ruộng.

03:37Bán bớt ruộng đi cho con rể có tiền ra Huế ăn học, phải đỗ bằng được, tức là để thỏa chí nguyện của tất cả mọi người đã gửi gắm vào đó. Và cuối cùng, Nguyễn Sinh Sắc, Nguyễn Sinh Huy đã đỗ phó bảng, tức là cái học vị tương đương với tiến sĩ bây giờ, mà cùng đỗ một khóa với nhà yêu nước Phan Châu Trinh như chúng ta đã biết đấy.

04:05Đặc biệt nữa là trong gia đình của Bác thì Bác Hồ của chúng ta là người còn có may mắn được sống đến 79 tuổi. Chứ những người thân yêu đều mất rất sớm.

04:18Cái chỗ này cũng đem lại cho Bác Hồ của chúng ta sau này khi nhắc đến người thân yêu đã mất đấy, điều Bác rất là xúc động. Kể cả hai lần về thăm quê trong suốt cuộc đời mình. Năm 1957 và năm 1961 đấy.

04:36Mẹ, bà Hoàng Thị Loan chỉ sống có 33 tuổi thôi. Bà nội là cụ Hà Thị Hy, người phụ nữ đẹp nổi tiếng xứ Nghệ An. Thế mà tài hoa bạc mệnh, cụ chỉ thọ có 32 tuổi thôi.

04:53Bố của Bác Hồ mất vào đúng năm 1929 ở Cao Lãnh, Đồng Tháp xa xôi chưa một lần Bác đến. Và năm bố Bác mất lại là năm mà Bác đã ở Trung Quốc để chuẩn bị thành lập Đảng năm 1929.

05:10Cũng chính năm ấy, Bác Hồ của chúng ta chịu án tử hình vắng mặt do tòa án của thực dân đế quốc nó tạo ra. Nó nó nó nó nó coi Bác là một cái nhân vật coi như định lật đổ chế độ nó. Mà đó như thế thì mới giải phóng được cho đồng bào mình. Cho nên tử hình vắng mặt.

05:29Chứ nếu nó bắt được ấy, nó đưa đưa về Vinh, về Vinh thủ phủ Nghệ An lúc bấy giờ đấy, thì coi như nó đã thi hành án rồi. Nên không bắt được, nó mới ghi là tử hình vắng mặt. Thì cũng chính cái năm ấy, đau đớn thay cho Bác là bố Bác đã qua đời ở Cao Lãnh, Đồng Tháp mà chưa một lần Bác đến.

05:49Cụ Thọ có 67 tuổi rồi. Anh trai Bác, ông cả Khiêm, thọ được 62 tuổi, mất đúng năm 1950, cái năm Bác đi chiến dịch biên giới và năm Bác đã bí mật sang Trung Quốc, sang Liên Xô để kết nối mối quan hệ với quốc tế, để khai thông cho con đường phát triển của cách mạng Việt Nam ở thời kỳ bước ngoặt trong kháng chiến chống Pháp nhé.

06:13Bà Thanh, Nguyễn Thị Thanh đấy, chỉ thọ được 70 tuổi, lại mất đúng năm 1954, năm Điện Biên Phủ. Bác không thể về để chịu tang anh, tang chị được. Bác đã khóc.

06:27Bác đã nói là tôi đành chịu tội bất đễ vậy, chỉ vì đồng bào, vì việc dân, việc nước mà thôi. Mong bà con ở quê nhà cũng lượng thứ cho, cũng nguyên lượng cho là như vậy. Cô Lê Thị Huệ, người bạn gái của Bác.

06:46Cô Huệ cũng là đồng học trò của cụ Nguyễn Sinh Sắc, Nguyễn Sinh Huy ở Huế đấy. Và khi mà Nguyễn Sinh Xin em nhỏ mất đấy, chính cô Huệ cũng là người chăm nom, an ủi cho Bác Hồ lúc tuổi thơ.

07:00Lúc tuổi mà còn còn còn mất em lúc bấy giờ. Đặc biệt nữa, cô Huệ thì đã đi tu bởi vì nghe tin Bác mất.

07:14Bác bị kết án tử hình vắng mặt năm 1929 rồi năm 1931 lại xảy ra vụ án ở Hồng Kông mà may có luật sư Loseby đã cứu Bác ra khỏi cái nhà tù Victoria lúc bấy giờ ở Hồng Kông đấy.

07:31Thế rồi năm 42, 43 lại phải vào trong vòng tù tội dưới chế độ lao tù Tưởng Giới Thạch. Trên đường Bác sang Trung Quốc để tìm cách liên hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc và phong trào cách mạng Trung Quốc thì bị giam cầm 14 tháng liền, trải qua 30 nhà tù khốc liệt trong hoàn cảnh lúc bấy giờ.

07:50Thì báo chí cứ đăng đưa tin là Nguyễn Ái Quốc Hồ Chí Minh đã chết trong tù rồi. Cái tin ấy chẳng qua chỉ để nghi binh kẻ thù thôi, nhưng mà cuối cùng thì cô Huệ lại biết và lại cô lại tưởng là thật.

08:03Cô đau đớn quá bỏ đi tu. Đây là những chuyện mà sau này nhà văn Sơn Tùng đã kể lại rất là cảm động chúng ta đã biết. Và chính nhà văn Sơn Tùng là người đã gặp cô Huệ và cô hỏi một câu cảm động là các ông có bao giờ nghe thấy cụ Hồ kể về tình yêu không?

08:26Có bao giờ cụ Hồ nhắc đến tôi không? Thì kể cho cô nghe cô khóc. Cũng như Bác Hồ đã từng hỏi những cái người bên cạnh mình, những cán bộ có trọng trách đấy, trong đó có ông Bùi Công Trừng và ông Nguyễn Văn Khiêm đấy.

08:41Các chú có biết biết tin tức gì về cô Huệ không? Bảo thưa Bác, không biết gì nhiều lắm đâu, nhưng cô Huệ đã đi tu rồi Bác ạ. Thế là Bác dằn vặt cả đêm. Như vậy để ta hiểu thêm rằng là Bác là một con người có niềm vui, có nỗi đau của mình như muốn tất cả chúng ta, nhưng mà cái cao quý, vĩ đại của Bác là vì dân, vì nước, vì lý tưởng, vì sự nghiệp mà Bác hy sinh hết, hy sinh cả mối tình