Lời phê bình dí dỏm về chiếc mâm đồng và triết lý "Nhất nhật tam tỉnh ngô thân" của Bác | Tập 4 – Transcript

00:05>> Bà phu nhân tổng thống nói là tôi sẽ đích thân tìm một cô gái trẻ đẹp để giới thiệu với bác. Ông trưởng đoàn Nguyễn Vũ Luân sợ quá các ông chị. Không biết làm thế nào cả. Từ chối thì hóa ra bất lịch sự mà nhận lời thì không có quyền.

00:22Cho nên chỉ xin hứa là về báo cáo ngay việc hệ trọng này với bác để bác quyết định. Thế hôm chia tay ông ấy cho mang một tác phẩm đồ gỗ điêu khắc có một không hai ra tặng.

00:35Dưới con mắt nhà thể thao nó chỉ là khúc gỗ thôi. Không thấy đẹp chỗ nào cả. Thế là cứ lưỡng lự không lấy. Trong khi đó lập tức vào ngay mắt xanh của ông trưởng đoàn Maroc họ rất thạo nghệ thuật.

00:52Mà Maroc thi đấu kém quá được thưởng mỗi cái mâm đồng thôi. Nó mới vác cái mâm đồng ra nó gạ đổi. Bảo tôi đổi cho ngài cái này cho nó gọn. Ngài ở xa mang về cồng kềnh lắm. Mà nước ngài là nhiệt đới nhé, nó sẽ cong hết, vênh hết.

01:09Ông này nghe bùi tai đổi luôn các ông chị. Thế là mang được mỗi cái mâm đồng về biếu bác, bác phê bình đấy. Bây giờ tất cả chúng ta sẽ học cách phê bình của bác nhé. Nó có hết những cái phẩm chất này này, trung thực trách nhiệm và cao cả nữa là phải có một cái phong văn hóa.

01:31Bác bảo chú từ chối cái lọ gốm thì chú dốt thật. Ông này ngạc nhiên và bắt đầu buồn rồi đấy. Bác phê bình mà. Chú dốt thật. Chú không biết là đấy là quý lắm đấy.

01:45Đắt lắm đấy. Từ thời Khang Hy Trung Quốc cơ mà. Hồi bác sang thăm bác nhìn thấy rồi. Bác biết cả. Còn chú từ chối tác phẩm điêu khắc mà chú tả với bác là khúc gỗ thôi thì chú dốt thật mất rồi.

02:05Ông này buồn quá các đồng chí. Cúi mặt xuống. Bác không mắng mỏ nhưng bác nói thế là buồn lắm. Bác nhìn qua bác thương lắm. Bác lại động viên. Chú đừng giận bác.

02:19Bác nói vậy để chú tốt hơn lên. Bác tin chú sẽ là người giỏi, người tốt hơn. Bác tin như vậy. Ông này được bác khen hết buồn lại vui. Ngước mắt nhìn bác rất là trìu mến.

02:33Bác nói câu này mới vui chứ. Bác bảo bác nói vậy thôi. Chứ còn thật ra bác rất hài lòng về chuyến đi công tác của chú. Chú từ chối cái lọ gốm chứng tỏ là chú không tham.

02:48Ông này sướng quá gật đầu ngay các đồng chí. Đúng không? Rồi sau này về hưu viết hồi ký kể là thật ra tôi có biết giá trị của nó như thế nào đâu mà tham. Nhưng được bác khen thì sướng quá cứ nhận đã. Đúng chứng tỏ là chú không tham.

03:04Người ta có mỗi cái lọ gốm đó trong gia đình quý lắm người ta tặng thôi. >> [khịt mũi] >> Thế còn riêng cái bức tranh nghệ thuật ấy thì chú phải học thêm vào. Chú giỏi chuyên môn là quý nhưng không đủ đâu.

03:18Phải giỏi văn hóa nữa. Như bác đấy đọc thiên kinh vạn quyển. Phải hiểu văn hóa mới hiểu được lòng người. Câu này thì đúng với tất cả chúng ta ở đây. Ai cũng đúng này các đồng chí này.

03:34Có một nghề chuyên môn là quý nhưng phải có hiểu văn hóa mới thấu hiểu con người. Như bác đấy. Bác Hồ vĩ đại đến mức mà hoàn toàn có thể áp dụng cái câu nói của Victor Hugo ca ngợi các vĩ nhân ướm vào Bác hoàn toàn đúng.

03:54Ông nói là trước một trí tuệ uyên bác thì tôi cúi đầu bái phục. Trước một nhân cách cao cả thì tôi quỳ gối tôn thờ. Bác có cả trí tuệ uyên bác, có cả nhân cách cao cả đó, nhưng vĩ hơn, đại hơn, Bác rất dung dị, đời thường, không bao giờ nghĩ mình là lãnh tụ.

04:15Chỉ là người thường thôi. Bác hỏi tiếp là, "Thế còn vợ chồng tổng thống khuyên Bác lấy vợ, giục Bác lấy vợ thì chú trả lời thế nào?" Ông này báo cáo hết mà. Bác hỏi lại. Ông này nói, "Thưa Bác, cháu có dám trả lời đâu.

04:31Cháu chỉ hứa là về báo cáo Bác thôi, bây giờ Bác trả lời người ta đi." Bác cười, Bác bảo, "Trước khi trả lời, Bác phải hỏi ý kiến chú đã, tham khảo chú đã. Ý là chú có đồng ý không? Hay chú lại gàn Bác đây?"

04:45Là như vậy. Ông này trả lời rất thật lòng các đồng chí. "Thưa Bác, cháu nghĩ là nhà Bác neo người quá. Bác có ai đâu mà neo các đồng chí? Có mỗi một thân, một mình thôi mà.

05:00Bác nên lấy vợ đi, kẻo muộn mất rồi. Mà vợ chồng tổng thống tốt thế, nên cháu cũng đồng ý." Bác cười ngay. Bác bảo, "Thế hóa ra chú đồng ý cho Bác lấy người nước ngoài?"

05:15Bác rất là nhanh trí các đồng chí, đấy. Cái trung thực này này, trung thực với chính mình, với cả suy nghĩ, trung thực với con người, với công việc, với tổ chức. Cao nhất là trung thực với Đảng và với nhân dân.

05:30Nhưng bắt đầu từ cái việc nhỏ như thế. Bác giải thích là Bác không lấy vợ không phải vì Bác là thần thánh siêu phàm gì cả đâu. Chỉ vì Bác không nỡ hưởng niềm vui riêng khi miền Nam còn đầu rơi máu chảy.

05:50Bác ăn không ngon, ngủ không yên. >> [khịt mũi] >> Bác không lấy vợ có lợi cho miền Nam hơn, có lợi cho phong trào cách mạng hơn. Bác đi 46 năm nay rồi ta mới tìm thấy được cái câu này.

06:06Chứ nếu biết sớm hơn ấy, ta thương bác nhiều hơn. Lời bác là như vậy, hy sinh hết. Lại có một lần mà bác ngồi dự bài giảng của Tổng Bí thư Lê Duẩn.

06:19Kiểu như Đảng ta năm nay mở rất nhiều lớp nguồn, Tổng Bí thư giảng lớp lý luận cho cán bộ cao cấp. Bác là Chủ tịch Đảng, bác ngồi dự giảng. Tổng Bí thư Lê Duẩn lại giảng về cái chủ đề bác rất là máu thịt, đó là chủ đề đoàn kết dân tộc.

06:37Trong bài giảng Tổng Bí thư dẫn ra một câu, câu câu câu câu châm ngôn ấy, câu phương ngôn ấy, thuận vợ thuận chồng bề đông tát cạn. Thuận bè thuận bạn tát cạn bề đông.

06:50Đúng như thế. Nhưng bác lại ngồi ở đấy, bác nghe. Bác đứng lên, bác bảo thế này này, bác có mỗi một mình bác thôi, bác thuận với ai bây giờ? Các đồng chí có thấy thương bác không?

07:06Bác sẽ làm việc bằng hai người cho nó đỡ lẻ loi các chú ạ. Đấy, bác của chúng ta là như thế đấy các đồng chí nhá. Cho nên ấy, tại sao cứ đêm đêm khuya khoắt ông Vũ Kỳ vào giường bác tắt đèn, vặn nhỏ cái đài để bác ngon giấc, bác ngăn tay lại.

07:27Vặn đèn cho bác cũng được, tắt đèn cũng được, nhưng đừng vặn núm đài. Cứ để bác nghe tiếng đài cả đêm cũng được, bác đang nghe tin, bác đã ngủ đâu. Vả lại để cho bác cảm thấy có tiếng người bên cạnh.

07:43Bác cũng cô đơn lắm, các đồng chí. Bác là một con người chứ. Đôi mắt bác thời trẻ sáng như ánh sao mà tuổi già cứ đượm buồn nhìn về chân trời phương Nam có ý ngóng trông.

07:57Năm 6:00 tối, bác bảo các đồng chí đi về hết đi. Thôi muộn rồi, các chú về nhà đi. Đừng để các thím mong, đừng để các cháu đợi.